Grindverk de Oprichting

by Mathieu

De week liep op zijn einde en donderdag voelde ik stilaan de vermoeidheid toeslaan. Op woensdagavond had men mij gevraagd om een voordracht te houden over Japanse schrijnwerkerij. Ik was een beetje nerveus want wat ik kon ik deze groep eigenlijk vertellen? De meeste zijn professionele timmerlui met meer jaren ervaring dan mezelf. Bovendien had ik wat dingen voorbereid in een diavoorstelling maar wegens technische redenen kon ik het niet projecteren. Dan maar enkel een voordracht met woord en getekende illustraties. Rond de traditionele Japanse traditie hangt soms veel mystiek en het was dan ook mijn bedoeling om hier wat duidelijkheid rond te scheppen en het ambacht de demystificeren. Ik vertelde over mijn ervaringen tijdens mijn opleiding en lichte daarna het systeem van dakgeomterie toe. Dit wordt altijd beschouwd als materie die ongelooflijk moeilijk onder de knie te krijgen is. Niets is minder waar, het vergt gewoon een duidelijke toelichting en voldoende oefening. Daarna opende ik de discussie over de toekomst van het traditioneel ambachtelijk timmerwerk waar gretig aan werd deelgenomen. Uiteindelijk kwamen we tot de conclusie dat evolutie van het ambacht altijd heeft bestaan en ook vandaag nog aan de gang is. We waren er echter wel van overtuigd dat het onontbeerlijk is om eerst de traditie echt goed te begrijpen, maar vooral om deze te beheersen en je het ambacht echt eigen te maken vooraleer men aan progressie kan denken. Ondoordachte vooruitgang, welke in de postmodernistische architectuur een prominente plaats heeft, meestal onder het mom van artistieke vormgeving, vond geen draagvlak onder dit publiek. Er werd eerder gediscussieerd over bouwsels die op een ware en nederige manier geïntegreerd zijn in hun omgeving en in functie staan van de landelijke bezigheden van zijn bewoners.

Na afloop van de lectuur werd ik tegen mijn verwachting in gecomplimenteerd door verschillende mensen en dit was erg motiverend om zo’n dankbaar publiek te kunnen toespreken. Er zou nog verschillende keren op worden terug gekomen en de discussie bleef nog wel even in onze gedachten hangen. De avond was lang en gezellig met het nodige drankgelag.

In het atelier liep het werk stilaan op zijn einde en alle onderdelen werden afgewerkt en klaar gemaakt voor transport naar de bouwsite. Er werd nog volop gekapt aan de  sparre (kepers) die met een open pen verbinding in de apex van het dak samenkomen.

Ondertussen werd er door de lokale smid nog avegaren gesmeed en kregen we er ieder één cadeau. Best indrukwekkend om te zien hoe het staal nauwkeurig wordt gekruld tot de juiste taps toelopende vorm.

Hieronder zie je, naast de las, de verbinding die gebruikt werd voor de sparre waar ze op de stavelegja rusten.

Op vrijdag was het dan eindelijk zo ver en wonder boven wonder had men goed weer voorspeld. Ik moest het met mijn eigen ogen zien voor ik het kon geloven maar de zon kwam gestaag van achter de grijze rotswanden kijken tot als ze het dal met warme stralen begon op te warmen.

Toen al de onderdelen werden uitgelegd op de grond duurde het niet lang voor het eerste spant werd rechtgezet. Een fluitje van een cent met al die mankracht. Dit is altijd één van de leukste momenten, je ziet het werk verijzen waar je al die moeite en tijd hebt ingestoken.

Rond het middaguur waren we al goed gevorderd het geheel begon een duidelijke vorm aan te nemen en als ik even tijd had zette ik een paar stappen achteruit om het in het zonlicht even te aanschouwen. Ik had niet gedacht dat ik hier nog in een t-shirt zou staan werken, het leven is zoveel beter als de zon schijnt. Uiteindelijk zal heel de constructie nog worden opgetild en van voetstenen worden voorzien. Het dak zal met turf bedekt worden. Grasdaken met turf zie je nog erg veel in deze regio alsook een dakbedekking met dikke grote ‘leien’ van graniet die mooi rond worden afgewerkt op het uiteinde.

Samen met Joe een Engelse timmerman stond ik op de ankerbalken de sparre te installeren. Ik viel bijna van het dak omdat ik  zo erg moest lachen met één van zijn uitdrukkingen. Toen we één van de sparre in de corresponderende verbinding plaatsen en we constateerde dat de verbinding eigenlijk een beetje te los was zei hij, “oh, that fits like a dick in a bucket“. Die uitdrukking zal ik niet meer vergeten en ze komt dan ook spontaan bij me op bij iedere situatie waar dingen niet passen zoals gepland. Een andere uitdrukking die in Engeland regelmatig wordt gebruikt is om een duidelijk zichtbare fout aan te duiden als een ‘Nightingale’. De Nachtegaal zingt ‘s nachts zijn uniek lied dat erg op de voorgrond treed, vandaar de vergelijking. Oeps, did it again, there is the nightingale.

Ik was net een plank tegen de laatste keper aan het nagelen toen Tom, één van de Noorse timmerlui me riep dat we moesten vertrekken. Hij zou me een lift naar Bergen geven waar ik mijn vlucht moest halen.

We stelde ons vertrek nog even uit om de ceremonie bij te wonen die door Trond werd ingezet en dronken nog een goede pint om het te vieren.

Ik had liever nog enkele dagen langer gebleven maar het werk thuis wachtte ongeduldig op mijn terugkomst. Het is niet te geloven hoe snel de week voorbij was gevlogen. Het was mijn doel veel te leren, veel te werken en goede vriendschappen te smeden. Drie doelstellingen die ik allemaal kon vervullen. Uitgeput maar tevreden stak ik mijn gereedschap in mijn tas en liet ik de fjorden achter me. Ik kijk al uit naar het volgende project waar ik met deze vaklui kan samenwerken.

Commentaar is altijd welkom, vooral als jezelf ideeën hebt over hoe traditioneel timmerwerk zijn plaats heeft in onze moderne maatschappij.

Advertisements